Minningabækur

Ilmur af reyr

Á efri árum ritaði Halldór fjórar endurminningabækur þar sem hann sótti efniviðinn óspart á bernskuslóðir sínar, en þó í mismiklum mæli. Þótt þessar bækur séu með skáldlegu yfirbragði draga þær upp lifandi samfélagsmynd af Mosfellssveit á bernskuárum höfundar og sýna einnig hvaða hug hann bar til æskuslóðanna. Nöfn bókanna, útgáfuár og tengsl þeirra við Mosfellssveit eru sem hér segir: 
 
Í túninu heima, útg. 1975.
Bókin greinir frá bernskuárum Halldórs í Laxnesi og ýmsu í Mosfellssveit frá þeim árum. Ómetanleg heimild um sveitina frá fyrsta hluta 20. aldar.






Sjömeistarasagan, útg. 1978.
Bókin fjallar um þau ár þegar Halldór er í þann veginn að hleypa heimdraganum úr Laxnesi. Í fyrsta kaflanum greinir hann frá þeirri vitrun sem hann varð fyrir sjö ára í Laxnesi og átti eftir að verða afdrifarík.

Úngur ég var, útg. 1976.
Þessi bók greinir frá fyrstu utanför Halldórs 1919 og bernskuslóðir hans koma lítið við sögu. Þó segir hann frá sveitunga sínum Guðmundi Einarssyni frá Miðdal í Mosfellssveit (bls. 86-87).

Grikklandsárið, útg. 1980.
Hér segir Halldór m.a. frá Jóhanni Jónssyni skáldi og Einari Ól. Sveinssyni, seinna prófessor í íslenskum bókmenntum. Einkum greinir Halldór frá gönguferðum með þeim Jóhanni og Einari um Mosfellssveit.

Með minningabókum sínum er líkt og Halldór Laxness loki ákveðnum hring. Ungur var hann staðráðinn í að sigra heiminn á bókmenntasviðinu og tókst það. En hver vegur að heiman er vegurinn heim og í huga sínum er Halldór kominn heim á bernskuslóðir sínar: „Oft er ég í draumi aftur staddur í þessu túni bernskunnar, Laxnestúninu, og nú er ekki leingur til. Ég var eitt af grösunum sem uxu í þessu túni. Stundum ímynda ég mér að þetta hafi verið túnið í Völuspá, Iðavöllur, þar sem guðirnir rísa aftur eftir Ragnarök. Það var íslenskt tún." 13  
Bókinni Í túninu heima lýkur á samnefndu ljóði, líklega því síðasta frá hendi Halldórs Laxness:

  


Á þessu nesi
í þessu túni
stóð bær.
Brúnklukka í mýri?
Nei, ekki meir.
En altær lind og ilmur af reyr.
Og þegar þú deyr þá lifir reyr
á þessu nesi
við þessa lind
í þessu túni
þar sem stóð bær:
Lind
Reyr - 1